Οι προσφορές των ADP Ingénierie και NACO–InterVISTAS και η μελέτη σκοπιμότητας για το Διεθνές Αεροδρόμιο Bălți-Leadoveni

Οι προτάσεις των ADP Ingénierie και NACO–InterVISTAS και η μελέτη σκοπιμότητας για την ανάπτυξη του Διεθνούς Αεροδρομίου Bălți-Leadoveni

Κατά την περίοδο 2019–2021, η προοπτική ανάπτυξης του Διεθνούς Αεροδρομίου Bălți-Leadoveni εισήλθε σε μια διακριτή τεχνική και θεσμική φάση. Οι δημόσιες δηλώσεις της Κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, οι Όροι Αναφοράς (τεχνικές προδιαγραφές) που καταρτίστηκαν από την Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας και οι προτάσεις διεθνών συμβούλων αεροδρομίων, όπως η ADP Ingénierie (ADPI) και η NACO Netherlands Airport Consultants / InterVISTAS, σκιαγραφούν μια διαδικασία κατά την οποία η ανάπτυξη του αεροδρομίου του Bălți επρόκειτο να θεμελιωθεί σε τεχνικές και οικονομικές αξιολογήσεις, μελέτη σκοπιμότητας, Master Plan και, σύμφωνα με τις προθέσεις που είχε δηλώσει τότε η Κυβέρνηση, στην προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων μέσω σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα.

Ωστόσο, τα έγγραφα πρέπει να διακρίνονται μεταξύ τους. Περιλαμβάνουν παρουσιάσεις δυνατοτήτων, υποδείγματα τεχνικών προτάσεων, επίσημες εκδηλώσεις ενδιαφέροντος για την παροχή υπηρεσιών και τη συμμετοχή σε διαγωνισμό, καθώς και Όρους Αναφοράς για μελέτη σκοπιμότητας. Μέχρι σήμερα, ούτε η ADPI ούτε η NACO–InterVISTAS έχουν λάβει οποιαδήποτε απάντηση από τις μολδαβικές αρχές. Ούτε ο διαγωνισμός ούτε η μελέτη σκοπιμότητας έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα.

2016 — Η ADP Ingénierie και το σχέδιο ενός νέου Διεθνούς Αεροδρομίου Bălți

Το ενδιαφέρον της ADP Ingénierie για το Bălți προηγείται της κυβερνητικής πρωτοβουλίας του 2019–2020. Στις 10 Οκτωβρίου 2016, η ADPI προετοίμασε παρουσίαση με τίτλο «BZY – New Balti International Airport Project».

Το υλικό παρουσίαζε τις ικανότητες της εταιρείας για ολόκληρο τον κύκλο ανάπτυξης ενός αεροδρομίου: προβλέψεις κυκλοφορίας, στρατηγικό σχεδιασμό και Master Plan, υποδομές airside, διαδρόμους προσγείωσης/απογείωσης και τροχοδρόμους, αεροδρομιακά οδοστρώματα, τη μέθοδο ACN/PCN και τον Pavement Condition Index, τερματικούς σταθμούς, συστήματα αποσκευών και ασφάλειας, αεροναυτιλία, ATC/CNS/ATM, NAVAIDS, πιστοποίηση ICAO/EASA, διαχείριση κινδύνων και επίβλεψη της υλοποίησης.

Το έγγραφο είναι σημαντικό επειδή δείχνει ότι η ανάπτυξη του Bălți-Leadoveni εξεταζόταν ήδη σε σχέση με την τεχνογνωσία ενός διεθνούς συμβούλου αεροδρομίων πολύ πριν από την επίσημη επαναφορά του θέματος από την Κυβέρνηση το 2019.

2019 — Η ADPI και η τεχνική αξιολόγηση του διαδρόμου του Bălți-Leadoveni

Ένα μεταγενέστερο έγγραφο της ADPI, «Pavement survey and PCN: Bălți International Airport — Technical/Financial Proposal», περιγράφει λεπτομερώς τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί η αξιολόγηση της υποδομής airside του Διεθνούς Αεροδρομίου Bălți.

Το έγγραφο χαρακτηρίζεται ρητά ως μη συμβατικό υπόδειγμα, χωρίς νομική ισχύ και υποκείμενο σε τροποποιήσεις και, ως εκ τούτου, δεν πρέπει να θεωρείται εκτελεσθείσα σύμβαση.

Το τεχνικό αντικείμενο είναι, ωστόσο, πολύ συγκεκριμένο: ο διάδρομος, οι τροχόδρομοι και η πίστα στάθμευσης του αεροδρομίου Bălți επρόκειτο να αξιολογηθούν μέσω επιθεώρησης Pavement Condition Index, ανάλυσης της υφιστάμενης τεχνικής τεκμηρίωσης και υπολογισμού του PCN.

Εάν η τεκμηρίωση «as-built» δεν επέτρεπε τον αξιόπιστο προσδιορισμό του PCN, η ADPI προέβλεπε τη διενέργεια πρόσθετων γεωτεχνικών ερευνών. Αυτές μπορούσαν να περιλαμβάνουν δοκιμές FWD/HWD, γεωραντάρ, γεωτρήσεις και δοκιμές σκυροδέματος, προκειμένου να καθοριστούν η δομή και το πάχος των στρώσεων και να εντοπιστούν οι ασθενείς ζώνες.

Το αποτέλεσμα έπρεπε να περιλαμβάνει τις τιμές PCI και PCN, φωτογραφίες και χαρτογράφηση των βλαβών, προτεραιότητες επισκευής και συντήρησης και προκαταρκτική εκτίμηση του κόστους.

Η πρόταση αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική σε σχέση με όσα εμφανίστηκαν αργότερα στους Όρους Αναφοράς των μολδαβικών αρχών: και αυτοί απαιτούσαν το επενδυτικό πρόγραμμα κάθε αεροδρομίου να λαμβάνει υπόψη τον αριθμό ταξινόμησης οδοστρώματος του διαδρόμου — PCN.

9 Δεκεμβρίου 2019 — Oleg Tofilat: η μελέτη πρέπει να πραγματοποιηθεί από διεθνείς εμπειρογνώμονες

Στις 9 Δεκεμβρίου 2019, ο Oleg Tofilat, τότε σύμβουλος του πρωθυπουργού Ion Chicu για θέματα μεταφορών, εξήγησε σε εκτενή συνέντευξή του στην Europa Liberă πώς αντιλαμβανόταν η Κυβέρνηση την αξιολόγηση των περιφερειακών αεροδρομίων. [1]

Ο Tofilat υπενθύμιζε ότι το Αεροδρόμιο Bălți είχε ήδη συμπεριληφθεί προηγουμένως μεταξύ των έργων προτεραιότητας για σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και υποστήριζε την ανάγκη για μια «σωστή μελέτη σκοπιμότητας, εκπονημένη από διεθνείς εμπειρογνώμονες». Η μελέτη αυτή έπρεπε να αναλύσει διάφορες τοποθεσίες, μεταξύ των οποίων, σύμφωνα με τον Tofilat, θα περιλαμβάνονταν οπωσδήποτε το Bălți και το Mărculești, καθώς και τουλάχιστον μία τοποθεσία στο νότιο τμήμα της χώρας.

Η μελέτη έπρεπε να καθορίσει τις απαιτούμενες επενδύσεις για τον διάδρομο, τους τροχοδρόμους, την πίστα στάθμευσης, τον επιβατικό τερματικό σταθμό και τον εξοπλισμό.

Όσον αφορά το Bălți, ο Tofilat αναφερόταν στους δικούς του προκαταρκτικούς υπολογισμούς, που είχαν πραγματοποιηθεί περίπου το 2014: με επένδυση περίπου 50 εκατομμυρίων EUR και τέλη σημαντικά χαμηλότερα από εκείνα του Chișinău, περίπου 3–3,5 καθημερινές πτήσεις με αεροσκάφη της οικογένειας Airbus A320/Boeing 737 θα μπορούσαν, σύμφωνα με τις υποθέσεις του, να υποστηρίξουν τη λειτουργία του έργου. Τόνιζε, ωστόσο, ότι τέτοιες εκτιμήσεις δεν υποκαθιστούσαν την επαγγελματική μελέτη που επρόκειτο να πραγματοποιηθεί.

Συνέντευξη Oleg Tofilat — Europa Liberă, 9 Δεκεμβρίου 2019. [1]

Δεκέμβριος 2019 — Η Κυβέρνηση θεωρεί το Bălți εμπορικά πιο ελκυστικό

Κατά την ίδια περίοδο, ο πρωθυπουργός Ion Chicu έκανε μια σημαντική διάκριση μεταξύ Bălți και Mărculești.

Μετά από μια πρώτη ανάλυση, ο Chicu δήλωνε ότι, από εμπορική άποψη, το αεροδρόμιο Bălți ήταν πιο ελκυστικό, λόγω της εγγύτητάς του προς τον δήμο Bălți και του μεγαλύτερου αριθμού οικισμών στη ζώνη επιρροής του. Το μειονέκτημα ήταν, σύμφωνα με τη δήλωση, η πολύ μεγαλύτερη ανάγκη επενδύσεων. Ωστόσο, δεν παρουσιάστηκαν υπολογισμοί ή μελέτες που να επέτρεπαν την εξαγωγή αυτού του συμπεράσματος — ότι δηλαδή οι απαιτούμενες επενδύσεις για το Bălți-Leadoveni, το οποίο είχε επί πολλά χρόνια τακτικές εμπορικές και charter πτήσεις, θα ήταν μεγαλύτερες από εκείνες για το Mărculești, όπου δεν είχε πραγματοποιηθεί ποτέ καμία εμπορική πτήση και όπου υπήρχαν/υπάρχουν απαγορεύσεις, υπογεγραμμένες από την ίδια την AAC στις άδειες λειτουργίας, για τη μεταφορά επιβατών και φορτίου. [2] [3]

Ο πρωθυπουργός συνέδεε την ανάπτυξη του Bălți με έναν μηχανισμό PPP:

«Πρέπει να πραγματοποιήσουμε τη μελέτη σκοπιμότητας.»

Σύμφωνα με την εξήγησή του, η μελέτη έπρεπε να καθορίσει ποια θα ήταν η συνεισφορά του κράτους στο έργο και ποιες υποχρεώσεις θα αναλάμβανε ο ιδιώτης επενδυτής, πριν το κράτος μπορέσει να διοργανώσει τον διαγωνισμό για την PPP. [2] [3]

Σε μεταγενέστερη συνέντευξη, ο Chicu διατύπωσε ακόμη πιο ρητά τα πλεονεκτήματα της τοποθεσίας του Bălți: κατά την άποψή του, το αεροδρόμιο ήταν «πολύ πιο ελκυστικό» εμπορικά, καθώς βρισκόταν κοντά στην πόλη και σε σημαντικό οδικό άξονα (M5) και ήταν προσβάσιμο ακόμη και από την Ουκρανία. Για το Bălți απαιτούνταν, ωστόσο, σημαντικές επενδύσεις, μεταξύ άλλων στον διάδρομο και στην αεροδρομιακή υποδομή, και για τον λόγο αυτό η Κυβέρνηση είχε επιλέξει την ανάπτυξη μέσω PPP μετά την εκπόνηση της μελέτης σκοπιμότητας. Και πάλι, όσον αφορά τις αναφερόμενες «σημαντικές επενδύσεις», δεν είναι σαφές ποια ήταν η βάση υπολογισμού αυτών των δηλώσεων. [7]

Όροι Αναφοράς — Bălți, Mărculești και Ceadâr-Lunga επρόκειτο να αξιολογηθούν

Οι πολιτικές αυτές δηλώσεις έχουν το αντίστοιχό τους σε ένα τεχνικό έγγραφο: «Δημοκρατία της Μολδαβίας / Μελέτη σκοπιμότητας PPP στον τομέα των μεταφορών — Περιφερειακά Αεροδρόμια».

Οι Όροι Αναφοράς καταρτίστηκαν από την Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας, με πεδία συντονισμού για το Υπουργείο Οικονομίας και Υποδομών και τον Οργανισμό Δημόσιας Περιουσίας.

Το έγγραφο προσδιορίζει το Bălți ως δυνητικά σημαντικό περιφερειακό αεροδρόμιο και ορίζει ρητά ότι η μελέτη πρέπει να επικεντρωθεί σε τρία αεροδρόμια:

• Bălți, Mărculești και Ceadâr-Lunga.

Κατά συνέπεια, η προβλεπόμενη μελέτη δεν ξεκινούσε επισήμως από την παραδοχή ότι το Mărculești έπρεπε να επιλεγεί για τον βορρά. Από τον σύμβουλο ζητούνταν επίσης να κατατάξει τη σχετική προτεραιότητα καθενός από τα τρία αεροδρόμια, σε σχέση με τις ζώνες επιρροής, τα ανταγωνιστικά αεροδρόμια, την ασφάλεια, την πιστοποίηση και τον ρόλο των περιφερειακών αεροδρομίων.

Τι έπρεπε να αναλύσει η μελέτη

Η εντολή ήταν πολύ ευρύτερη από μια αξιολόγηση της κατάστασης των διαδρόμων.

Καταρχάς, ο σύμβουλος έπρεπε να καθορίσει την εμπορική και χρηματοοικονομική βιωσιμότητα καθενός από τα τρία αεροδρόμια, συμπεριλαμβανομένου του κατά πόσον καθένα από αυτά ήταν αναγκαίο και δικαιολογημένο για τη Δημοκρατία της Μολδαβίας.

Έπρεπε να αναλυθούν — όπως, άλλωστε, είχε αναφερθεί και στην έκθεση πολιτών της 14ης Ιουνίου 2016 — τα ακόλουθα:

• η κοινωνικοοικονομική κατάσταση και η οικονομική γεωγραφία της χώρας·
• η αγορά αεροπορικών μεταφορών και ο ανταγωνισμός μεταξύ των αεροδρομίων της Μολδαβίας και της περιοχής·
• η ιστορία, η κίνηση, η υποδομή, ο εξοπλισμός και η λειτουργικότητα κάθε αεροδρομίου·
• τα κρίσιμα προβλήματα και οι επείγουσες επενδύσεις·
• το PCN του διαδρόμου και οι αναγκαίες επενδύσεις σε συνάρτηση με αυτό·
• οι ελάχιστες απαιτήσεις πιστοποίησης σύμφωνα με τα πρότυπα ICAO και EASA·
• η χρηματοοικονομική και θεσμική κατάσταση·
• οι προβλέψεις τακτικής, charter και εμπορευματικής κίνησης·
• τα αεροπορικά και μη αεροπορικά έσοδα·
• το λειτουργικό κόστος·
• η ανάλυση κινδύνων·
• το CAPEX και οι επείγουσες και μεταγενέστερες επενδύσεις·
• η δυνατότητα συμμετοχής του ιδιωτικού τομέα·
• το νομικό πλαίσιο των PPP και των δημόσιων συμβάσεων·
• το Master Plan, το επιχειρηματικό σχέδιο και η στρατηγική μάρκετινγκ.

Για κάθε αεροδρόμιο έπρεπε να πραγματοποιηθεί ατομική αξιολόγηση της υποδομής, των κρίσιμων προβλημάτων, των επενδυτικών αναγκών, της χρηματοοικονομικής κατάστασης και του ρόλου του αεροδρομίου στην κοινότητα και την περιοχή του.

Η κίνηση και η βιωσιμότητα του Bălți έπρεπε να αποδειχθούν με αριθμούς

Για κάθε αεροδρόμιο, ο σύμβουλος έπρεπε να καταρτίσει χωριστές προβλέψεις για τους επιβάτες τακτικών πτήσεων, τον αριθμό και τους τύπους αεροσκαφών, τα σενάρια με και χωρίς επενδύσεις, την εμπορευματική κίνηση και τις μη τακτικές πτήσεις.

Παράλληλα, έπρεπε να εκτιμηθούν τα αεροδρομιακά τέλη, τα δυνητικά έσοδα, το λειτουργικό κόστος και οι ευκαιρίες για πρόσθετα έσοδα.

Οι Όροι Αναφοράς απαιτούσαν στη συνέχεια, για κάθε αεροδρόμιο, ένα σαφές συμπέρασμα σχετικά με τη χρηματοοικονομική βιωσιμότητα, βασισμένο στην ανάλυση της ζήτησης, των κινδύνων, του κόστους, των εσόδων, του ισολογισμού, των ταμειακών ροών και των αναλύσεων ευαισθησίας.

Αυτό είναι σημαντικό για το Bălți-Leadoveni: η επιλογή του αεροδρομίου προς ανάπτυξη έπρεπε να θεμελιωθεί στην κίνηση, το κόστος και την οικονομική απόδοση, και όχι μόνο στην εκάστοτε φυσική κατάσταση της υποδομής.

Συμπεριλαμβανομένου του κόστους του σεναρίου «να μη γίνει τίποτα»

Η μελέτη έπρεπε να διακρίνει τις επείγουσες επενδύσεις από εκείνες που θα απαιτούνταν μεταγενέστερα και να συγκρίνει την παρέμβαση με ένα σενάριο αναφοράς που περιλάμβανε ρητά την επιλογή «να μη γίνει τίποτα», έως και την ενδεχόμενη παύση λειτουργίας των αεροδρομίων.

Ο σύμβουλος έπρεπε να προσδιορίσει το EIRR τόσο για το πρόγραμμα των τριών αεροδρομίων συνολικά όσο και χωριστά για κάθε αεροδρόμιο. Έπρεπε επίσης να επισημανθούν τα περιβαλλοντικά ζητήματα που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αξιολόγηση.

Master Plan για το Bălți και προσέλκυση τακτικών πτήσεων

Οι Όροι Αναφοράς προέβλεπαν επίσης την εξέταση της ανάγκης χρηματοδότησης ενός ατομικού Master Plan για κάθε αεροδρόμιο, μαζί με επιχειρηματικό σχέδιο και στρατηγική μάρκετινγκ.

Τα σχέδια αυτά έπρεπε να προσδιορίζουν τις απαιτούμενες μακροπρόθεσμες επενδύσεις και να περιλαμβάνουν στρατηγικές μάρκετινγκ και σύναψης συμβάσεων για την προσέλκυση πρόσθετης κίνησης, νέων δρομολογίων και νέων αερομεταφορέων. Από τον σύμβουλο ζητούνταν επίσης να εξετάσει τη σκοπιμότητα ενός γενικού Master Plan για ολόκληρο το αεροδρομιακό σύστημα της Δημοκρατίας της Μολδαβίας.

Για το Bălți-Leadoveni, αυτό σήμαινε ότι η μελέτη δεν έπρεπε να περιοριστεί στο ερώτημα αν ο διάδρομος μπορούσε να χρησιμοποιηθεί στην υφιστάμενη κατάστασή του. Έπρεπε να καθορίσει το βέλτιστο πρόγραμμα ανάπτυξης, τις επενδύσεις, την κίνηση, το οικονομικό μοντέλο και τα εργαλεία που απαιτούνταν για την πραγματική προσέλκυση αεροπορικών εταιρειών και πτήσεων.

Η μελέτη συνδεόταν άμεσα με την Κυβέρνηση

Ο σύμβουλος επρόκειτο να υποβάλλει αναφορές στην Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας, αλλά έπρεπε επίσης να διατηρεί επαφή με το Υπουργείο Οικονομίας και Υποδομών και το Γραφείο του Πρωθυπουργού.

Η AAC επρόκειτο να διευκολύνει την πρόσβαση στις πληροφορίες του Υπουργείου, του Γραφείου του Πρωθυπουργού, της MoldATSA, των επίσημων στατιστικών υπηρεσιών, κάθε περιφερειακού αεροδρομίου και των φορέων εκμετάλλευσης του Διεθνούς Αεροδρομίου Chișinău.

Το σχέδιο έκθεσης έπρεπε να προετοιμαστεί περίπου οκτώ εβδομάδες μετά την έναρξη, ενώ η τελική έκθεση θα ακολουθούσε μία εβδομάδα μετά την παραλαβή των σχολίων.

Ο σύμβουλος έπρεπε να διαθέτει εμπειρία σε μελέτες σκοπιμότητας για PPP στον τομέα των μεταφορών, κατά προτίμηση αεροδρομιακές, ενώ η ομάδα έπρεπε να περιλαμβάνει χρηματοοικονομική και αεροδρομιακή τεχνογνωσία, πολιτική μηχανική αεροδρομίων και εμπειρία στη διάρθρωση PPP στην Κεντρική και Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Ιανουάριος 2020 — Chicu: το κύριο αεροδρόμιο του βορρά θα πρέπει να βρίσκεται στο Bălți

Σε συνέντευξη που δημοσιεύθηκε από το NewsMaker, ο Ion Chicu προχώρησε ακόμη περισσότερο στην περιγραφή της στρατηγικής για τον βορρά. [4]

Αναφερόμενος στο αεροδρόμιο Bălți-Leadoveni, ο πρωθυπουργός δήλωνε ότι το Bălți είναι εμπορικά ελκυστικό και εύκολα προσβάσιμο και ανέφερε:

«Είναι σαφές ότι στον βορρά της χώρας, το κύριο αεροδρόμιο θα πρέπει να βρίσκεται ακριβώς εκεί.»

Διευκρίνιζε ότι το έργο απαιτούσε μεγάλες επενδύσεις, οι οποίες δεν θα έπρεπε να επιβαρύνουν το κράτος, και ότι οι μελέτες σκοπιμότητας θα καθόριζαν την αξία του έργου και τους όρους της PPP πριν από την προκήρυξη του διαγωνισμού για επενδυτές. Υπενθύμιση: δεν παρουσιάστηκε ποτέ η αιτιολόγηση και η ακριβής βάση υπολογισμού των «μεγάλων επενδύσεων».

Σε άλλη δήλωση της ίδιας περιόδου, ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι για το Bălți επρόκειτο να πραγματοποιηθεί μελέτη σκοπιμότητας με τη συμμετοχή εμπειρογνωμόνων από το εξωτερικό, μετά την οποία θα αξιολογούνταν το κόστος, θα καθορίζονταν οι όροι συμμετοχής του κράτους στην PPP και θα διοργανωνόταν ο διαγωνισμός για επενδυτή. [8]

Φεβρουάριος 2020 — Η Κυβέρνηση ανακοινώνει διεθνή εταιρεία για τη μελέτη του Bălți

Επίσημη ανακοίνωση της Κυβέρνησης τον Φεβρουάριο του 2020 συνδέει ρητά αυτή τη στρατηγική με το Αεροδρόμιο Bălți.

Στο πλαίσιο των συνομιλιών του πρωθυπουργού Ion Chicu με την πρέσβειρα της Γερμανίας, η Κυβέρνηση ανακοίνωνε ότι η Δημοκρατία της Μολδαβίας χρειάζεται ακόμη ένα διεθνές αεροδρόμιο και ότι: [5]

«θα ανατεθεί σε διεθνή εταιρεία»

η εκπόνηση της μελέτης σκοπιμότητας για το άνοιγμα του αεροδρομίου στο Bălți, ενώ το έργο επρόκειτο να υλοποιηθεί με ιδιωτικές επενδύσεις.

Κυβέρνηση της Δημοκρατίας της Μολδαβίας — μελέτη σκοπιμότητας για το Αεροδρόμιο Bălți. [5]

Στις 12 Φεβρουαρίου 2020, μετά από συνάντηση με Καναδούς και Ισραηλινούς επενδυτές που ενδιαφέρονταν, μεταξύ άλλων, για τις αεροδρομιακές υποδομές, η Κυβέρνηση κατέγραψε εκ νέου την πρόθεση της εκτελεστικής εξουσίας να πραγματοποιήσει μελέτη σκοπιμότητας για τη διευκρίνιση των δυνατοτήτων ανάπτυξης της αεροδρομιακής υποδομής στη Δημοκρατία της Μολδαβίας. [6]

Κυβέρνηση της Δημοκρατίας της Μολδαβίας — συνάντηση με επενδυτές, 12 Φεβρουαρίου 2020. [6]

28 Φεβρουαρίου 2020 — η προσφορά τεχνογνωσίας της ADP Ingénierie για το Bălți

Στο πλαίσιο αυτό, στις 28 Φεβρουαρίου 2020, η ADP Ingénierie απέστειλε στον διευθυντή της Î.S. Moldaeroservice επιστολή με θέμα:

«Expression d’intérêt, développement de l’Aéroport international de Balti».

Η ADPI εξέφραζε την ετοιμότητά της να διαθέσει για την ανάπτυξη του Διεθνούς Αεροδρομίου Bălți την τεχνογνωσία της για:

• την κατάρτιση προγράμματος ανάπτυξης·
• τη διενέργεια τεχνικών μελετών·
• τη διενέργεια οικονομικών μελετών·
• την κατάρτιση Master Plan βραχυπρόθεσμα, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα.

Η ADPI διευκρίνιζε ότι ανέμενε τον συγκεκριμένο καθορισμό των αναγκών του δικαιούχου, προκειμένου να μπορέσει να διατυπώσει προσαρμοσμένη προσφορά.

Κατά συνέπεια, η εκδήλωση ενδιαφέροντος της ADPI τον Φεβρουάριο του 2020 δεν αποτελούσε μια γενική παρουσίαση για τα αεροδρόμια της Μολδαβίας: παραλήπτης ήταν ο φορέας εκμετάλλευσης του Αεροδρομίου Bălți και το αντικείμενο της επιστολής ήταν ρητά η ανάπτυξη του Διεθνούς Αεροδρομίου Bălți.

29 Φεβρουαρίου 2020 — Η NACO–InterVISTAS προτείνει due diligence για το Bălți

Μόλις μία ημέρα αργότερα, στις 29 Φεβρουαρίου 2020, η NACO Netherlands Airport Consultants απέστειλε στη διοίκηση της Moldaeroservice εκδήλωση ενδιαφέροντος με τίτλο:

«Expression of Interest — Due Diligence, Bălți International Airport Moldova».

Η NACO ανέφερε ότι αντιλαμβανόταν την ανάγκη προσδιορισμού τεχνικού συμβούλου για τη διενέργεια due diligence σε σχέση με την προβλεπόμενη συναλλαγή που αφορούσε το Διεθνές Αεροδρόμιο Bălți.

Η πρόταση συνδύαζε την τεχνογνωσία της NACO στον σχεδιασμό, τη μελέτη και τη μηχανική αεροδρομίων με την τεχνογνωσία της InterVISTAS στην κίνηση, την οικονομία, τις εμπορικές δραστηριότητες, τα χρηματοοικονομικά και τις συναλλαγές.

Η προτεινόμενη αξιολόγηση περιλάμβανε:

• πρόβλεψη ζήτησης και κίνησης·
• technical due diligence·
• ανάλυση υποδομών και δυναμικότητας·
• Master Plan·
• ανάγκες ανάπτυξης·
• CAPEX·
• OPEX·
• αεροπορικά και μη αεροπορικά έσοδα·
• ανάπτυξη Airport City·
• περιβαλλοντική ανάλυση·
• χρηματοοικονομική μοντελοποίηση και αξιολόγηση ταμειακών ροών.

Έτσι, η πρόταση NACO–InterVISTAS αντιμετώπιζε το Αεροδρόμιο Bălți ως ολοκληρωμένο επενδυτικό έργο, στο οποίο η υποδομή, η κίνηση, η αεροδρομιακή ανάπτυξη και η χρηματοοικονομική βιωσιμότητα έπρεπε να αναλυθούν από κοινού.

Συμβατότητα μεταξύ της μελέτης σκοπιμότητας και των προσφορών ADPI και NACO

Τα έγγραφα παρουσιάζουν μεθοδολογική σύγκλιση, χωρίς αυτό από μόνο του να σημαίνει ότι η Κυβέρνηση επέλεξε μία από τις δύο εταιρείες. Η πανδημία COVID-19 εκδηλώθηκε αμέσως μετά τις ενέργειες αυτές· ωστόσο, στις πηγές που εξετάστηκαν δεν εντοπίστηκε δημόσια πράξη που να αποδεικνύει ότι μια διαδικασία διαγωνισμού εγκαταλείφθηκε επισήμως ειδικά για αυτόν τον λόγο.

• Οι Όροι Αναφοράς απαιτούν: κατάσταση υποδομής → PCN και επενδύσεις → κίνηση → δυναμικότητα → CAPEX/OPEX → έσοδα → οικονομική και χρηματοοικονομική βιωσιμότητα → Master Plan → PPP.
• Η ADPI πρότεινε για το Bălți τεχνική αξιολόγηση των οδοστρωμάτων και του PCN, τεχνικές και οικονομικές μελέτες, πρόγραμμα ανάπτυξης και Master Plan.
• Η NACO–InterVISTAS πρότεινε για το Bălți: πρόβλεψη κίνησης → technical due diligence → ανάπτυξη αεροδρομίου → CAPEX/OPEX → εμπορικά έσοδα → χρηματοοικονομικό μοντέλο → συναλλαγή/PPP.

Οι προτάσεις αυτές εμφανίζονται στις 28–29 Φεβρουαρίου 2020, κατά την ίδια περίοδο κατά την οποία η Κυβέρνηση ανακοίνωνε δημόσια την πρόθεσή της να αναθέσει σε διεθνή εταιρεία τη μελέτη σκοπιμότητας του Αεροδρομίου Bălți. [5]

Μάρτιος 2020 — Η πανδημία αλλάζει ριζικά το πλαίσιο

Μόλις λίγες εβδομάδες μετά τις εκδηλώσεις ενδιαφέροντος του Φεβρουαρίου 2020, η πανδημία COVID-19 προκάλεσε διεθνείς ταξιδιωτικούς περιορισμούς και πρωτοφανή κατάρρευση της αεροπορικής κίνησης.

Υλικό της NACO/InterVISTAS της 26ης Μαρτίου 2020 ανέλυε ήδη διαφορετικά σενάρια σχετικά με την έκταση της κρίσης και την ανάκαμψη της κίνησης, ορισμένα από τα οποία επέκτειναν την ανάκαμψη έως το 2022–2023.

Κατά συνέπεια, η διαδικασία ανάπτυξης των αεροδρομίων που είχε ξεκινήσει υπό τις συνθήκες της αγοράς του 2019 βρέθηκε, μόλις λίγες εβδομάδες μετά τη διατύπωση των προσφορών του Φεβρουαρίου 2020, σε ένα εντελώς διαφορετικό οικονομικό και επιχειρησιακό περιβάλλον. Ο διαγωνισμός της Κυβέρνησης δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ μέχρι σήμερα.

2021 — Η NACO επανέρχεται με το «Feasibility Study Regional Airports Moldova»

Η συνέχεια του φακέλου επιβεβαιώνεται από νέα επιστολή της NACO, της 11ης Μαρτίου 2021, προς τον διευθυντή της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας της Δημοκρατίας της Μολδαβίας. Το άρθρο στο οποίο παραπέμπει η ίδια η NACO ως πλαίσιο: [9]

«Expression of Interest — Feasibility Study Regional Airports Moldova».

Η NACO κατέγραφε το ενδιαφέρον ιδιωτικών εταιρειών για επενδύσεις στα αεροδρόμια Bălți και Mărculești και την ανάγκη μιας μελέτης σκοπιμότητας που θα καθόριζε κατά πόσον ήταν σκόπιμη η συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα και ποια μορφή θα έπρεπε να λάβει.

Για τη μελέτη, η NACO πρότεινε εκ νέου μια ολοκληρωμένη μεθοδολογία:

• συλλογή δεδομένων και επίσκεψη στο αεροδρόμιο → πρόβλεψη κίνησης → αξιολόγηση δυναμικότητας → ανάγκες ανάπτυξης → έσοδα και OPEX → CAPEX → χρηματοοικονομικό και οικονομικό μοντέλο.

Οι προτεινόμενες ικανότητες περιλάμβαναν ανάλυση αγοράς, πρόβλεψη κίνησης, αεροπορικά και μη αεροπορικά έσοδα, technical due diligence, Master Planning, CAPEX, Airport City, ανάλυση κόστους-οφέλους και περιβαλλοντική αξιολόγηση.

Το γεγονός ότι η NACO διατύπωσε νέα εκδήλωση ενδιαφέροντος το 2021 καταδεικνύει τη συνέχεια του επαγγελματικού ενδιαφέροντος για τη μελέτη των περιφερειακών αεροδρομίων.

Η σημασία των εγγράφων για το Διεθνές Αεροδρόμιο Bălți-Leadoveni

Εξεταζόμενα από κοινού, τα έγγραφα αυτά αλλάζουν την οπτική για το έργο Bălți-Leadoveni κατά την περίοδο 2019–2021.

Το Αεροδρόμιο Bălți δεν εμφανιζόταν απλώς ως μία από τις υφιστάμενες αεροδρομιακές υποδομές της Δημοκρατίας της Μολδαβίας. Στις δηλώσεις του πρωθυπουργού περιγραφόταν ως εμπορικά πιο ελκυστικό από το Mărculești, ενώ σε συνέντευξή του ο Ion Chicu δήλωνε ότι το κύριο αεροδρόμιο του βορρά θα έπρεπε να βρίσκεται στο Bălți. [2] [3] [4] [7]

Η Κυβέρνηση ανακοίνωνε επισήμως την πρόθεσή της να αναθέσει σε διεθνή εταιρεία τη μελέτη σκοπιμότητας του Αεροδρομίου Bălți και την πρόθεσή της να αναπτύξει το έργο με ιδιωτικές επενδύσεις. [5] [6]

Παράλληλα, οι Όροι Αναφοράς που προετοίμασε η AAC προέβλεπαν επαγγελματική αξιολόγηση των Bălți, Mărculești και Ceadâr-Lunga, συμπεριλαμβανομένης της κατάταξης της σχετικής προτεραιότητας των τριών αεροδρομίων. Είναι αξιοσημείωτο ότι στο νότιο τμήμα της Μολδαβίας δεν συμπεριλήφθηκε το Διεθνές Αεροδρόμιο Cahul — το μοναδικό αεροδρόμιο στη νότια Μολδαβία με διεθνές καθεστώς και ιστορικό τακτικών πτήσεων.

Και ακριβώς την ίδια περίοδο, δύο διεθνείς όμιλοι εξειδικευμένοι στα αεροδρόμια διατύπωσαν προτάσεις που συνδέονταν άμεσα με το Bălți: η ADP Ingénierie για ανάπτυξη, τεχνικές και οικονομικές μελέτες και Master Plan· η NACO–InterVISTAS για τεχνικό, εμπορικό και χρηματοοικονομικό due diligence του Διεθνούς Αεροδρομίου Bălți.

Τα έγγραφα σκιαγραφούν έτσι μια πορεία ανάπτυξης που θα μπορούσε να ξεκινήσει από τη διάγνωση της υφιστάμενης υποδομής και τον προσδιορισμό του PCN, να περάσει στην πρόβλεψη της κίνησης και την αξιολόγηση της αγοράς, στη συνέχεια στο Master Plan, στο επενδυτικό πρόγραμμα, στο CAPEX/OPEX, στη χρηματοοικονομική ανάλυση, στην πιστοποίηση και στην προσέλκυση αεροπορικών εταιρειών και, τέλος, στη διάρθρωση μιας PPP και στην προσέλκυση ιδιώτη επενδυτή.