Podsumowanie i kontekst dokumentu
Oferty ADP Ingénierie i NACO–InterVISTAS oraz studium wykonalności rozwoju Międzynarodowego Portu Lotniczego Bălți-Leadoveni
W latach 2019–2021 perspektywa rozwoju Międzynarodowego Portu Lotniczego Bălți-Leadoveni weszła w odrębny etap techniczny i instytucjonalny. Publiczne oświadczenia Rządu Republiki Mołdawii, zakres zadań (specyfikacja istotnych warunków) opracowany przez Urząd Lotnictwa Cywilnego oraz propozycje przedstawione przez międzynarodowych konsultantów lotniskowych, takich jak ADP Ingénierie (ADPI) i NACO Netherlands Airport Consultants / InterVISTAS, zarysowują proces, w ramach którego rozwój lotniska w Bălți miał zostać oparty na ocenach technicznych i ekonomicznych, studium wykonalności, Master Planie oraz — zgodnie z deklarowanymi wówczas zamiarami Rządu — pozyskaniu inwestycji prywatnych w formule partnerstwa publiczno-prywatnego.
Dokumenty te należy jednak rozróżniać. Obejmują one prezentacje kompetencji, wzory propozycji technicznych, formalne wyrażenia zainteresowania świadczeniem usług i udziałem w przetargu oraz zakres zadań dla studium wykonalności. Ani ADPI, ani NACO–InterVISTAS nie otrzymały do dnia dzisiejszego żadnej odpowiedzi ze strony władz mołdawskich. Do dnia dzisiejszego nie przeprowadzono również ani przetargu, ani studium wykonalności.
2016 — ADP Ingénierie i projekt nowego Międzynarodowego Portu Lotniczego Bălți
Zainteresowanie ADP Ingénierie Bălți poprzedza inicjatywę rządową z lat 2019–2020. 10 października 2016 r. ADPI przygotowała prezentację zatytułowaną „BZY – New Balti International Airport Project”.
Materiał przedstawiał kompetencje spółki obejmujące cały cykl rozwoju portu lotniczego: prognozy ruchu, planowanie strategiczne i Master Plan, infrastrukturę airside, drogi startowe i drogi kołowania, nawierzchnie lotniskowe, metodę ACN/PCN i Pavement Condition Index, terminale, systemy bagażowe i bezpieczeństwa, żeglugę powietrzną, ATC/CNS/ATM, NAVAIDS, certyfikację ICAO/EASA, zarządzanie ryzykiem oraz nadzór nad realizacją.
Dokument jest istotny, ponieważ pokazuje, że rozwój Bălți-Leadoveni był już analizowany w kontekście wiedzy specjalistycznej międzynarodowego konsultanta lotniskowego na długo przed oficjalnym ponownym podjęciem tego tematu przez Rząd w 2019 r.
2019 — ADPI i ocena techniczna drogi startowej Bălți-Leadoveni
Późniejszy dokument ADPI, „Pavement survey and PCN: Bălți International Airport — Technical/Financial Proposal”, szczegółowo opisuje sposób, w jaki mogła zostać przeprowadzona ocena infrastruktury airside Międzynarodowego Portu Lotniczego Bălți.
Dokument został wyraźnie oznaczony jako wzór o charakterze niekontraktowym, pozbawiony mocy prawnej i podlegający zmianom, dlatego nie należy go rozumieć jako zawartej i wykonanej umowy.
Przedmiot techniczny jest jednak bardzo precyzyjny: droga startowa, drogi kołowania i płyta postojowa lotniska w Bălți miały zostać ocenione poprzez inspekcję Pavement Condition Index, analizę istniejącej dokumentacji technicznej oraz obliczenie PCN.
Jeżeli dokumentacja „as-built” nie pozwalałaby na wiarygodne określenie PCN, ADPI przewidywała przeprowadzenie dodatkowych badań geotechnicznych. Mogły one obejmować testy FWD/HWD, georadar, odwierty oraz badania betonu w celu określenia struktury i grubości warstw oraz identyfikacji słabych obszarów.
Rezultat miał obejmować wartości PCI i PCN, fotografie i mapowanie uszkodzeń, priorytety napraw i utrzymania oraz wstępne oszacowanie kosztów.
Propozycja ta jest szczególnie istotna w kontekście tego, co później znalazło się w zakresie zadań władz mołdawskich: również tam wymagano, aby program inwestycyjny każdego lotniska uwzględniał liczbę klasyfikacyjną nawierzchni drogi startowej — PCN.
9 grudnia 2019 — Oleg Tofilat: studium musi zostać wykonane przez ekspertów międzynarodowych
9 grudnia 2019 r. Oleg Tofilat, ówczesny doradca premiera Iona Chicu ds. transportu, wyjaśnił w obszernym wywiadzie dla Radia Wolna Europa, w jaki sposób Rząd postrzegał ocenę regionalnych portów lotniczych. [1]
Tofilat przypominał, że Port Lotniczy Bălți był już wcześniej ujęty wśród priorytetowych projektów partnerstwa publiczno-prywatnego, i podkreślał potrzebę przeprowadzenia „porządnego studium wykonalności, wykonanego przez ekspertów międzynarodowych”. Miało ono przeanalizować kilka lokalizacji, wśród których — według Tofilata — z pewnością miały znaleźć się Bălți i Mărculești, a także co najmniej jedna lokalizacja na południu kraju.
Studium miało określić inwestycje niezbędne w zakresie drogi startowej, dróg kołowania, płyty postojowej, terminalu pasażerskiego i wyposażenia.
W odniesieniu do Bălți Tofilat wspominał o własnych wstępnych obliczeniach wykonanych około 2014 r.: przy inwestycji wynoszącej około 50 mln EUR i opłatach znacznie niższych niż w Kiszyniowie około 3–3,5 rejsu dziennie wykonywanego samolotami z rodziny Airbus A320/Boeing 737 mogłoby, zgodnie z jego założeniami, zapewnić funkcjonowanie projektu. Podkreślał jednak, że tego rodzaju szacunki nie zastępowały profesjonalnego studium, które miało zostać przeprowadzone.
Wywiad z Olegiem Tofilatem — Radio Wolna Europa, 9 grudnia 2019 r. [1]
Grudzień 2019 — Rząd uznaje Bălți za bardziej atrakcyjne komercyjnie
W tym samym okresie premier Ion Chicu dokonał istotnego rozróżnienia między Bălți a Mărculești.
Po wstępnej analizie Chicu stwierdził, że z komercyjnego punktu widzenia lotnisko Bălți było bardziej atrakcyjne ze względu na bliskość miasta Bălți i większą liczbę miejscowości znajdujących się w jego obszarze ciążenia. Wadą miała być znacznie większa skala wymaganych inwestycji. Jednocześnie nie przedstawiono obliczeń ani badań, które pozwalałyby dojść do takiego wniosku (że inwestycje wymagane dla Bălți-Leadoveni, które przez wiele lat obsługiwało regularne rejsy komercyjne i czarterowe, miałyby być większe niż w przypadku Mărculești, gdzie nigdy nie odbył się żaden komercyjny rejs, a w zezwoleniach eksploatacyjnych dotyczących przewozu pasażerów i towarów istniały/istnieją ograniczenia podpisane przez sam AAC). [2] [3]
Premier wiązał rozwój Bălți z mechanizmem PPP:
„Musimy przeprowadzić studium wykonalności.”
Według jego wyjaśnień studium miało określić, jaki wkład wnosi państwo do projektu oraz jakie obowiązki przypadają inwestorowi prywatnemu, zanim państwo będzie mogło zorganizować konkurs dotyczący PPP. [2] [3]
W późniejszym wywiadzie Chicu jeszcze bardziej jednoznacznie przedstawił zalety lokalizacji Bălți: jego zdaniem lotnisko było „znacznie bardziej atrakcyjne” komercyjnie, ponieważ znajdowało się w pobliżu miasta i ważnej trasy (M5) oraz było dostępne również od strony Ukrainy. Bălți wymagało jednak dużych inwestycji, w tym w drogę startową i infrastrukturę lotniskową, dlatego Rząd opowiadał się za rozwojem w formule PPP po przeprowadzeniu studium wykonalności. Również w tym przypadku nie jest jasne, jaka była podstawa obliczeń dla wspomnianych „dużych inwestycji”. [7]
Zakres zadań — Bălți, Mărculești i Ceadâr-Lunga miały zostać poddane ocenie
Te deklaracje polityczne znajdują odzwierciedlenie w dokumencie technicznym: „Republika Mołdawii / Studium wykonalności PPP w dziedzinie transportu — regionalne porty lotnicze”.
Zakres zadań został opracowany przez Urząd Lotnictwa Cywilnego i zawiera rubryki uzgodnieniowe dla Ministerstwa Gospodarki i Infrastruktury oraz Agencji Mienia Publicznego.
Dokument określa Bălți jako potencjalnie ważny regionalny port lotniczy i jednoznacznie stanowi, że studium powinno koncentrować się na trzech lotniskach:
- Bălți, Mărculești i Ceadâr-Lunga.
Planowane studium nie wychodziło zatem formalnie z założenia, że dla północy należy wybrać Mărculești. Od konsultanta wymagano również uszeregowania względnego priorytetu każdego z trzech lotnisk z uwzględnieniem obszarów ciążenia, konkurencyjnych portów lotniczych, bezpieczeństwa, certyfikacji oraz roli regionalnych portów lotniczych.
Co miało analizować studium
Zakres prac był znacznie szerszy niż ocena stanu dróg startowych.
W pierwszej kolejności konsultant miał określić rentowność komercyjną i finansową każdego z trzech portów lotniczych, w tym ustalić, czy każdy z nich jest potrzebny i uzasadniony z punktu widzenia Republiki Mołdawii.
Analizie miały podlegać (co zresztą wskazano również w raporcie obywatelskim z 14 czerwca 2016 r.):
- sytuacja społeczno-gospodarcza i geografia gospodarcza kraju;
- rynek transportu lotniczego oraz konkurencja między portami lotniczymi w Mołdawii i regionie;
- historia, ruch, infrastruktura, wyposażenie i funkcjonalność każdego portu lotniczego;
- problemy krytyczne i pilne inwestycje;
- PCN drogi startowej oraz niezbędne w związku z nim inwestycje;
- minimalne wymagania dotyczące certyfikacji zgodnie ze standardami ICAO i EASA;
- sytuacja finansowa i instytucjonalna;
- prognozy ruchu regularnego, czarterowego i cargo;
- przychody lotnicze i pozalotnicze;
- koszty operacyjne;
- analiza ryzyka;
- CAPEX oraz inwestycje pilne i późniejsze;
- możliwość udziału sektora prywatnego;
- ramy prawne PPP i zamówień publicznych;
- Master Plan, biznesplan i strategia marketingowa.
Dla każdego lotniska miała zostać przeprowadzona indywidualna ocena infrastruktury, problemów krytycznych, potrzeb inwestycyjnych, sytuacji finansowej oraz roli portu lotniczego w jego społeczności i regionie.
Ruch i rentowność Bălți miały zostać wykazane za pomocą danych liczbowych
Dla każdego portu lotniczego konsultant miał sporządzić odrębne prognozy dotyczące pasażerów rejsów regularnych, liczby i typów statków powietrznych, scenariuszy z inwestycjami i bez inwestycji, ruchu cargo oraz lotów nieregularnych.
Równolegle należało oszacować opłaty lotniskowe, potencjalne przychody, koszty operacyjne oraz możliwości uzyskania dodatkowych przychodów.
Zakres zadań wymagał następnie dla każdego lotniska jednoznacznego wniosku dotyczącego rentowności finansowej, opartego na analizie popytu, ryzyka, kosztów, przychodów, bilansu, przepływów pieniężnych i analiz wrażliwości.
Ma to szczególne znaczenie dla Bălți-Leadoveni: wybór portu lotniczego do rozwoju miał być uzasadniony ruchem, kosztami i efektywnością ekonomiczną, a nie jedynie chwilowym stanem fizycznym infrastruktury.
W tym koszt scenariusza „nic nie robić”
Studium miało rozróżniać inwestycje pilne od tych wymaganych w późniejszym okresie oraz porównywać interwencję ze scenariuszem bazowym, który wyraźnie obejmował opcję „nic nie robić”, aż do ewentualnego zamknięcia portów lotniczych.
Konsultant miał określić EIRR zarówno dla programu trzech lotnisk jako całości, jak i oddzielnie dla każdego portu lotniczego. Należało również wskazać kwestie środowiskowe mogące wpływać na ocenę.
Master Plan dla Bălți i pozyskanie regularnych połączeń lotniczych
Zakres zadań przewidywał również zbadanie potrzeby finansowania indywidualnego Master Planu dla każdego lotniska, wraz z biznesplanem i strategią marketingową.
Plany te miały określać niezbędne inwestycje długoterminowe oraz obejmować strategie marketingowe i kontraktowe służące pozyskaniu dodatkowego ruchu, nowych tras i nowych przewoźników lotniczych. Konsultant miał również przeanalizować zasadność opracowania ogólnego Master Planu dla całego systemu portów lotniczych Republiki Mołdawii.
W przypadku Bălți-Leadoveni oznaczało to, że studium nie miało ograniczać się do pytania, czy droga startowa może być wykorzystywana w istniejącym stanie. Miało ono określić optymalny program rozwoju, inwestycje, ruch, model ekonomiczny oraz instrumenty niezbędne do skutecznego pozyskania linii lotniczych i połączeń.
Studium było bezpośrednio powiązane z Rządem
Konsultant miał składać raporty Urzędowi Lotnictwa Cywilnego, ale jednocześnie utrzymywać kontakt z Ministerstwem Gospodarki i Infrastruktury oraz Kancelarią Premiera.
AAC miał ułatwić dostęp do informacji Ministerstwa, Kancelarii Premiera, MoldATSA, oficjalnych danych statystycznych, każdego regionalnego portu lotniczego oraz operatorów Międzynarodowego Portu Lotniczego Kiszyniów.
Projekt raportu miał zostać przygotowany w ciągu około ośmiu tygodni od rozpoczęcia prac, a raport końcowy — tydzień po otrzymaniu uwag.
Konsultant miał posiadać doświadczenie w studiach wykonalności dotyczących PPP w transporcie, najlepiej w sektorze lotniskowym, a zespół miał dysponować wiedzą finansową i lotniskową, doświadczeniem w inżynierii lądowej infrastruktury lotniskowej oraz w strukturyzowaniu PPP w Europie Środkowej i Południowo-Wschodniej.
Styczeń 2020 — Chicu: główne lotnisko na północy powinno znajdować się w Bălți
W wywiadzie opublikowanym przez NewsMaker Ion Chicu poszedł jeszcze dalej w opisie strategii dla północy kraju. [4]
Odnosząc się do lotniska Bălți-Leadoveni, premier stwierdził, że Bălți jest atrakcyjne komercyjnie i łatwo dostępne, po czym powiedział:
„Jest jasne, że na północy kraju główne lotnisko powinno znajdować się właśnie tam.”
Wyjaśniał, że projekt wymagał dużych inwestycji, których nie powinno finansować państwo, oraz że studia wykonalności miały określić wartość projektu i warunki PPP przed ogłoszeniem konkursu dla inwestorów. Należy przypomnieć, że nigdy nie przedstawiono uzasadnienia ani dokładnej podstawy wyliczenia wspomnianych „dużych inwestycji”.
W innym oświadczeniu z tego samego okresu premier stwierdził, że dla Bălți miało zostać przeprowadzone studium wykonalności z udziałem ekspertów zagranicznych, po czym należało ocenić koszty, określić warunki udziału państwa w PPP i zorganizować konkurs dla inwestora. [8]
Luty 2020 — Rząd zapowiada międzynarodową firmę do przeprowadzenia studium dla Bălți
Oficjalny komunikat Rządu z lutego 2020 r. jednoznacznie łączy tę strategię z Portem Lotniczym Bălți.
Podczas rozmów premiera Iona Chicu z ambasador Niemiec Rząd ogłosił, że Republika Mołdawii potrzebuje jeszcze jednego międzynarodowego portu lotniczego oraz że: [5]
„zostanie zakontraktowana międzynarodowa firma”
w celu przeprowadzenia studium wykonalności dotyczącego otwarcia lotniska w Bălți, przy czym projekt miał zostać zrealizowany ze środków prywatnych inwestorów.
Rząd Republiki Mołdawii — studium wykonalności dla Portu Lotniczego Bălți. [5]
12 lutego 2020 r., po spotkaniu z inwestorami kanadyjskimi i izraelskimi zainteresowanymi m.in. infrastrukturą lotniskową, Rząd ponownie odnotował zamiar przeprowadzenia studium wykonalności w celu określenia możliwości rozwoju infrastruktury lotniskowej Republiki Mołdawii. [6]
Rząd Republiki Mołdawii — spotkanie z inwestorami, 12 lutego 2020 r. [6]
28 lutego 2020 — oferta ekspercka ADP Ingénierie dla Bălți
W tym kontekście 28 lutego 2020 r. ADP Ingénierie przekazała dyrektorowi przedsiębiorstwa państwowego Moldaeroservice pismo zatytułowane:
„Expression d’intérêt, développement de l’Aéroport international de Balti”.
ADPI wyraziła gotowość udostępnienia na potrzeby rozwoju Międzynarodowego Portu Lotniczego Bălți swojej wiedzy specjalistycznej w zakresie:
- opracowania programu rozwoju;
- przeprowadzenia badań technicznych;
- przeprowadzenia analiz ekonomicznych;
- opracowania Master Planu w perspektywie krótko-, średnio- i długoterminowej.
ADPI zaznaczała, że oczekuje konkretnego określenia potrzeb zamawiającego, aby móc przedstawić odpowiednio dostosowaną ofertę.
Wyrażenie zainteresowania ADPI z lutego 2020 r. nie było zatem ogólną prezentacją dotyczącą portów lotniczych Mołdawii: adresatem był operator Portu Lotniczego Bălți, a przedmiot pisma jednoznacznie dotyczył rozwoju Międzynarodowego Portu Lotniczego Bălți.
29 lutego 2020 — NACO–InterVISTAS proponuje due diligence dla Bălți
Zaledwie dzień później, 29 lutego 2020 r., NACO Netherlands Airport Consultants przekazała kierownictwu Moldaeroservice wyrażenie zainteresowania zatytułowane:
„Expression of Interest — Due Diligence, Bălți International Airport Moldova”.
NACO wskazywała, że rozumie potrzebę wyłonienia konsultanta technicznego do przeprowadzenia due diligence związanego z przewidywaną transakcją dotyczącą Międzynarodowego Portu Lotniczego Bălți.
Propozycja łączyła wiedzę NACO w zakresie planowania, projektowania i inżynierii lotniskowej z doświadczeniem InterVISTAS w dziedzinie ruchu, ekonomii, działalności komercyjnej, finansów i transakcji.
Proponowana ocena obejmowała:
- prognozę popytu i ruchu;
- techniczne due diligence;
- analizę infrastruktury i przepustowości;
- Master Plan;
- potrzeby rozwojowe;
- CAPEX;
- OPEX;
- przychody lotnicze i pozalotnicze;
- rozwój Airport City;
- analizę środowiskową;
- modelowanie finansowe i ocenę przepływów pieniężnych.
Propozycja NACO–InterVISTAS traktowała zatem Port Lotniczy Bălți jako kompleksowy projekt inwestycyjny, w ramach którego infrastruktura, ruch, rozwój portu lotniczego i rentowność finansowa miały być analizowane łącznie.
Zgodność studium wykonalności z ofertami ADPI i NACO
Dokumenty wykazują zbieżność metodologiczną, która sama w sobie nie oznacza jednak wyboru przez Rząd którejkolwiek z tych dwóch firm. Pandemia COVID-19 rozpoczęła się bezpośrednio po tych działaniach; niemniej jednak w przeanalizowanych źródłach nie zidentyfikowano publicznego aktu potwierdzającego, że procedura przetargowa została formalnie porzucona właśnie z tego powodu.
- Zakres zadań wymagał: stan infrastruktury → PCN i inwestycje → ruch → przepustowość → CAPEX/OPEX → przychody → rentowność ekonomiczna i finansowa → Master Plan → PPP.
- ADPI proponowała dla Bălți techniczną ocenę nawierzchni i PCN, badania techniczne i ekonomiczne, program rozwoju oraz Master Plan.
- NACO–InterVISTAS proponowała dla Bălți: prognoza ruchu → techniczne due diligence → rozwój portu lotniczego → CAPEX/OPEX → przychody komercyjne → model finansowy → transakcja/PPP.
Propozycje te pojawiły się 28–29 lutego 2020 r., w tym samym okresie, w którym Rząd publicznie ogłaszał zamiar zakontraktowania międzynarodowej firmy do przeprowadzenia studium wykonalności Portu Lotniczego Bălți. [5]
Marzec 2020 — pandemia radykalnie zmienia kontekst
Zaledwie kilka tygodni po wyrażeniu zainteresowania w lutym 2020 r. pandemia COVID-19 doprowadziła do międzynarodowych ograniczeń w podróżowaniu i bezprecedensowego załamania ruchu lotniczego.
Materiał NACO/InterVISTAS z 26 marca 2020 r. analizował już różne scenariusze dotyczące skali kryzysu i odbudowy ruchu, przy czym niektóre z nich zakładały powrót do poprzedniego poziomu dopiero w latach 2022–2023.
Proces rozwoju infrastruktury lotniskowej rozpoczęty w warunkach rynkowych 2019 r. znalazł się zatem, zaledwie kilka tygodni po przedstawieniu ofert w lutym 2020 r., w całkowicie odmiennym kontekście gospodarczym i operacyjnym. Przetarg zapowiadany przez Rząd nie odbył się do dnia dzisiejszego.
2021 — NACO powraca z „Feasibility Study Regional Airports Moldova”
Ciągłość sprawy potwierdza nowe pismo NACO z 11 marca 2021 r., skierowane do dyrektora Urzędu Lotnictwa Cywilnego Republiki Mołdawii. Artykuł przywołany przez samą NACO jako kontekst: [9]
„Expression of Interest — Feasibility Study Regional Airports Moldova”.
NACO odnotowała zainteresowanie prywatnych przedsiębiorstw inwestycjami w porty lotnicze Bălți i Mărculești oraz potrzebę przeprowadzenia studium wykonalności, które miałoby określić zasadność udziału sektora prywatnego i jego formę.
Na potrzeby studium NACO ponownie zaproponowała zintegrowaną metodologię:
- gromadzenie danych i wizyta na lotnisku → prognoza ruchu → ocena przepustowości → potrzeby rozwojowe → przychody i OPEX → CAPEX → model finansowy i ekonomiczny.
Proponowane kompetencje obejmowały analizę rynku, prognozowanie ruchu, przychody lotnicze i pozalotnicze, techniczne due diligence, Master Planning, CAPEX, Airport City, analizę kosztów i korzyści oraz ocenę środowiskową.
Fakt, że NACO przedstawiła nowe wyrażenie zainteresowania w 2021 r., wskazuje na ciągłość profesjonalnego zainteresowania studium regionalnych portów lotniczych.
Znaczenie dokumentów dla Międzynarodowego Portu Lotniczego Bălți-Leadoveni
Rozpatrywane łącznie dokumenty te zmieniają perspektywę postrzegania projektu Bălți-Leadoveni w latach 2019–2021.
Port Lotniczy Bălți nie występował jedynie jako jeden z istniejących elementów infrastruktury lotniskowej Republiki Mołdawii. W wypowiedziach premiera był określany jako bardziej atrakcyjny komercyjnie niż Mărculești, a w jednym z wywiadów Ion Chicu stwierdził, że główny port lotniczy północy powinien znajdować się w Bălți. [2] [3] [4] [7]
Rząd oficjalnie ogłosił zamiar zakontraktowania międzynarodowej firmy do przeprowadzenia studium wykonalności Portu Lotniczego Bălți oraz zamiar realizacji projektu przy wykorzystaniu inwestycji prywatnych. [5] [6]
Równolegle zakres zadań przygotowany przez AAC przewidywał profesjonalną ocenę Bălți, Mărculești i Ceadâr-Lunga, w tym uszeregowanie względnego priorytetu tych trzech lotnisk. Zaskakujące jest, że w odniesieniu do południa Mołdawii nie uwzględniono Międzynarodowego Portu Lotniczego Cahul — jedynego portu lotniczego na południu Mołdawii posiadającego status międzynarodowy i historię obsługi regularnych połączeń lotniczych.
Dokładnie w tym samym okresie dwie międzynarodowe grupy specjalizujące się w portach lotniczych przedstawiły propozycje bezpośrednio związane z Bălți: ADP Ingénierie — dotyczące rozwoju, badań technicznych i ekonomicznych oraz Master Planu; NACO–InterVISTAS — dotyczące technicznego, komercyjnego i finansowego due diligence Międzynarodowego Portu Lotniczego Bălți.
Dokumenty wyznaczają zatem ścieżkę rozwoju, która mogła prowadzić od diagnozy istniejącej infrastruktury i określenia PCN, poprzez prognozę ruchu i ocenę rynku, następnie Master Plan, program inwestycyjny, CAPEX/OPEX, analizę finansową, certyfikację i pozyskanie przewoźników lotniczych, aż po strukturyzację PPP i pozyskanie inwestora prywatnego.
Wyjaśnienie dokumentacyjne
Dotychczas przeanalizowane materiały potwierdzają: istnienie oficjalnego zamiaru Rządu przeprowadzenia studium wykonalności dla Bălți; istnienie zakresu zadań dotyczącego oceny regionalnych portów lotniczych; deklarowany zamiar skorzystania z ekspertów/międzynarodowej firmy; istnienie propozycji i wyrażeń zainteresowania ADPI oraz NACO–InterVISTAS; a także deklarowane ukierunkowanie na rozwój Bălți poprzez inwestycje prywatne i PPP, bez przedstawienia przez Rząd uzasadnienia wyliczeń dotyczących Bălți-Leadoveni.
Źródła publiczne — hiperłącza i pełne adresy
[1] Radio Wolna Europa, 9 grudnia 2019 — Oleg Tofilat, „Im bardziej dostępne jest lotnisko dla danego regionu, tym większe są jego szanse na rozwój”
https://moldova.europalibera.org/a/oleg-tofilat-cu-c%C3%A2t-mai-accesibil-este-aeroportul-pentru-o-regiune-cu-at%C3%A2t-sunt-mai-mari-%C8%99ansele-de-a-se-dezvolta/30316049.html
[2] IPN — analiza Bălți–Mărculești i studium wykonalności
https://www.old.ipn.md/ro/ion-chicu-pana-in-luna-iunie-aeroportul-marculesti-va-functiona-7967_1070444.html
[3] TRM — Bălți bardziej atrakcyjne komercyjnie i konieczność przeprowadzenia studium
https://trm.md/ro/economic/ion-chicu-pana-in-iunie-aeroportul-marculesti-va-functiona/
[4] NewsMaker — Ion Chicu o Porcie Lotniczym Bălți i PPP
https://newsmaker.md/ro/m-ati-auzit-vreodata-sa-spun-executand-indicatiile-presedintelui-interviu-nm-cu-premierul-ion-chicu
[5] Rząd Republiki Mołdawii — międzynarodowa firma do przeprowadzenia studium dla Bălți
https://old.gov.md/en/node/32143
[6] Rząd Republiki Mołdawii — studium infrastruktury lotniskowej, 12 lutego 2020
https://old.gov.md/ro/content/prim-ministrul-ion-chicu-s-intalnit-cu-un-grup-de-investitori
[7] Radio Wolna Europa — Ion Chicu o atrakcyjności komercyjnej Bălți i PPP
https://moldova.europalibera.org/a/ion-chicu-vom-cere-%C3%AEnc%C4%83-o-dat%C4%83-anularea-concesion%C4%83rii-aeroportului-chi%C8%99in%C4%83u/30385540.html
[8] Adevărul — zagraniczni eksperci do studium dla Bălți
https://adevarul.ro/stiri-externe/republica-moldova/ion-chicu-anul-2020-va-fi-un-an-al-investitiilor-1991787.html
[9] TV8, 4 marca 2020 — „Firmy z Turcji, Czech i Polski miałyby być zainteresowane inwestowaniem w porty lotnicze Bălți i Mărculești”; artykuł przywołany przez samą NACO jako kontekst w piśmie z 2021 r.
https://tv8.md/2020/03/04/companii-din-turcia-cehia-si-polonia-ar-fi-interesate-sa-investeasca-in-aeroporturile-din-balti-si-marculesti/
Złożono dnia2020-02-28
Złożono wMoldaeroservice, AAC
Nie zarejestrowano jeszcze odpowiedzi.